Kompas Sztuki
Inwestorzy stawiają na uznanych twórców
Polscy artyści współcześni: Podobnie jak w ubiegłym roku niekwestionowanym liderem Kompasu Sztuki jest Mirosław Bałka. Po spektakularnym sukcesie, jakim okazała się wystawa w prestiżowej Tate Gallery w Londynie, stał się światowym klasykiem gatunku
Sztuka jest towarem luksusowym, nie dla wszystkich dostępnym. Nie tylko w sensie finansowym, lecz także mentalnym. Trzeba mieć nie tylko pieniądze, ale też chęć posiadania dóbr wyższego rzędu. Bo, jak mawiał jeden z największych polskich artystów XX wieku, niedawno zmarły Jerzy Nowosielski, malarstwo jest magią, czarowaniem i zaklinaniem rzeczywistości widzialnej. Trzeba dodać, zaklinaniem dość trudnym do wycenienia.
Kompas Sztuki 2010 - zobacz ranking polskich artystów współczesnych (poz. 1 - 109)
Ci, którzy dostrzegają w dziele nie tylko wartości estetyczne, ale także potencjalny przyszły zysk, koncentrują się na dokonaniach klasyków współczesności. Takie są ogólnoświatowe tendencje. Szał na młodych, nieodkrytych jeszcze twórców na razie minął.
W ubiegłym roku najdroższy był obraz „Nude, Green Leaves and Bust" Pablo Picassa (Christie's, Nowy Jork), sprzedany za 106,5 mln dolarów, oraz rzeźba z brązu „L'Hommee qui Marche I" Alberto Giacomettiego, wylicytowana za 104,3 mln dolarów (Sotheby's, Londyn).
W Polsce rekordem aukcyjnym było 530 tys. zł za „Zauroczenie. Autorportret z Marią Balową" (1906 r.) Jacka Malczewskiego (Agra Art). Wśród dzieł współczesnych najdroższa okazała się „Garbuska" Andrzeja Wróblewskiego – 390 tys. zł (Rempex).
Wielcy 20 lat później
Od kilkudziesięciu lat w pierwszej setce najlepszych polskich artystów współczesnych znajdują się m.in.: Magdalena Abakanowicz, Roman Opałka, Mirosław Bałka, Jerzy Nowosielski, Jan Tarasin, Edward Krasiński, Stefan Gierowski, Wojciech Fangor. Próby klasyfikowania ich twórczości zawsze budziły wiele zastrzeżeń.
Gdy w 1990 r. na łamach „Polityki" został opublikowany ranking przygotowany przez krytyka sztuki Tomasza Rudomino, protestowano – jak wspominał autor – „przeciwko samemu pomysłowi, próbie usystematyzowania twórczości artystycznej na wzór rankingów komercyjnych, ukazujących się na Zachodzie list najbogatszych tenisistów czy najwięcej zarabiających aktorów".
W 1990 i 1995 r. w tamtych rankingach na pierwszej pozycji była Magdalena Abakanowicz. Roman Opałka w 1990 r. znajdował się na trzecim miejscu, pięć lat później na drugim. Mirosław Bałka w 1990 r. zajmował 28. pozycję, pięć lat później już trzecią.
Wszyscy ci artyści po 20 latach są liderami Kompasu Sztuki ukazującego się w „Rz" już po raz czwarty. Ranking prezentuje najbardziej liczących się rodzimych artystów współczesnych. Zostali oni wskazani przez 80 prestiżowych galerii komercyjnych i publicznych.
Najlepsza piątka
W najnowszym, prezentowanym dziś Kompasie Sztuki pierwsze miejsce zajął Mirosław Bałka. Jest artystą niszowym, trudnym w odbiorze dla szerszej publiczności. Nigdy nie będzie twórcą popartowym. Jego prace znajdują się w prestiżowych światowych kolekcjach muzealnych i prywatnych.
Drugie miejsce przypadło Jerzemu Nowosielskiemu. Jego prace od dawna biją rekordy na aukcjach. Za „Porwanie Europy" (Polswiss) zapłacono 295 tys. zł. Artysta niedawno zmarł, ale ceny jego dzieł raczej nie wzrosną, bo od lat 90. nie tworzył. Jego talent doceniają rodzimi kolekcjonerzy. Pozostał gwiazdą lokalną w najlepszym tego słowa znaczeniu.
Kompas Sztuki 2010 - zobacz ranking polskich artystów współczesnych (poz. 110-215)
Natomiast Tadeusz Kantor (trzecia pozycja) i Alina Szapocznikow (czwarta) zyskali uznanie również zachodnich koneserów. Kantor przede wszystkim jako twórca nowatorskiego teatru Cricot 2. Kilka lat temu jego instalacja „Umarła klasa" trafiła do Muzeum Pinakoteka w Monachium. Najwyższą cenę – 295 tys. zł – uzyskała jego praca „Człowiek z parasolami" (Desa Unicum).
Awangardowe rzeźby Aliny Szapocznikow będą w tym roku prezentowane w Los Angeles oraz w Museum of Modern Art w Nowym Jorku. W Polsce są bardzo trudno dostępne. Ich ceny dochodzą do kilkuset tysięcy złotych.
Przeczytaj więcej o: Jerzy Nowosielski, Kompas Sztuki 2010, Magdalena Abakanowicz, Mirosław Bałka, Roman Opałka, Stefan Gierowski, Tade, ranking artystów, twórcy współcześni
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
