Euro przetrwa kryzys

autor: Małgorzata Pstrągowska

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Sytuacja na rynkach przełoży się na gospodarkę i spowoduje ograniczenie zakupów. Trzeba to przeczekać – podkreśla prezes Alma Market Jerzy Mazgaj

Rz: Czy sytuacja na światowych rynkach przełoży się na realną gospodarkę i np. spadek zakupów?

Trudno się spodziewać, że będzie inaczej. Pytanie tylko, jak duży będzie to wpływ i kiedy zauważymy pierwsze efekty. Osoby z kredytami w walutach mimo raptownego wzrostu rat w złotych nie mają problemów finansowych, ale ostrożniej wydają pieniądze. Przekłada się to również na zakupy – zamiast wina za 50 zł kupują za 25. Kredyt hipoteczny jest absolutnym priorytetem i jeśli jest taka potrzeba, to rodzina się składa, by raty były płacone w terminie. Dlatego wciąż znikoma część ma jakiś problem. W najbliższym czasie wydatki konsumpcyjne na pewno zostaną ograniczone, choć mam nadzieję, że przejściowo i w niezbyt dużej skali.

Czy to dopiero początek zawieruchy? Jakie będą jej efekty?

W gospodarkach UE już widać spowolnienie wzrostu PKB, w Polsce też może się tak zdarzyć. W realnej gospodarce na razie  nic nadzwyczajnego się nie stało. Głębokie spadki to efekt paniki spowodowanej długimi negocjacjami w sprawie amerykańskiego limitu długu i złych nastrojów w związku z sytuacją w strefie euro. Politycy też dokładają parę groszy, a zbliżające się w USA czy Niemczech wybory powodują, że wiele spraw rozgrywanych jest inaczej, niż miałoby to miejsce w politycznie spokojniejszych czasach.

Gdyby w Polsce w tarapaty wpadł PKO BP, też nikt rozsądny nie pozwoliłby na jego upadek

Euro może przestać istnieć?

Kilka dni temu wydawało mi się, że tak. Teraz skłaniam się ku opinii, że taki krok spowodowałby tak ogromne straty, iż nikt się na niego nie zdecyduje. Choć nie dziwię się, że Niemcy mogą być rozgoryczeni. Dlaczego tamtejsi emeryci mają się zgadzać na cięcia świadczeń, by wspierać gospodarkę Portugalii czy Grecji? Dlatego nie wierzę też w plan euroobligacji. Kraje unii walutowej zbyt się różnią, aby zdecydować się na taki krok. Chyba że sytuacja stanie się tak zła, iż będzie to jedyna ewentualność.

Odbija się czkawką kryzys, który rozpoczął się w 2008 r.

Niestety, tak to wygląda. Rządy uznały, że trzeba ratować, czasami za wszelką cenę, instytucje finansowe, które bardzo nierozważnie podejmowały decyzje. Takiej polityce niektórych krajów trudno się do końca dziwić. Gdyby w Polsce wpadł w tarapaty PKO BP, też nikt rozsądny nie pozwoliłby na jego upadek. Skutki dla gospodarki mogłyby się okazać trudne do wyobrażenia. Takie rozwiązania spowodowały, że budżety wielu krajów trzeszczą, ponieważ państwa są zadłużone ponad wszelką miarę. Do 2008 r. mieliśmy prawdopodobnie najdłuższy okres prosperity – bez wojen, z rozwojem gospodarczym. Szczytem był 2007 r., ale później sytuacja zmieniła się o 180 stopni. Widać, na jak kruchych podstawach zbudowane było to prosperity.

Cierpią na tym jednak zwykli konsumenci, którzy takich decyzji nie podejmowali.

Dlatego trzeba się liczyć z wybuchami niezadowolenia, co ma już miejsce choćby w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii czy Włoszech (pokolenie 1000 euro), gdzie młodzi nie zgadzają się na dalsze życie bez perspektyw. To kolejny problem, z którym przyjdzie się zmierzyć. Trudno się dziwić, że zawsze najważniejsze jest gaszenie pożarów jak te widoczne teraz na rynkach, zwłaszcza giełdowych. Projektując długofalowe strategie finansowe, trzeba starać się przewidzieć również ich konsekwencje społeczne. Ja mam nadzieję, że obecne doświadczenia pomogą nam unikać takich sytuacji w przyszłości. Czy ktokolwiek wyciągnie z tego lekcje? Zobaczymy.

Dlaczego inwestorzy panikują?

Tego nikt nie wie. Sam nie czuję się dobrze, gdy widzę indeksy na czerwono. Sytuacja, w której wartość Vistuli ledwie przekracza 110 mln zł, nie odzwierciedla faktycznej kondycji firmy. Moim zdaniem jest znacznie więcej warta, choć może się tak zdarzyć, że wskutek panicznych zachowań inwestorów będzie na giełdzie kosztować jeszcze nieco mniej.

Obserwuję rynek i widzę, że zdarzają się czasami sprzedaże dużych pakietów akcji. Niektórzy wolą nawet ze stratami wszystkiego się pozbywać. Może już nadszedł moment, żeby zacząć kupować? Choć nie wszyscy interesują się wyłącznie sprzedawaniem.