Rynek pracy
Elastyczność rynku pracy a rozwój zawodowy i edukacyjny
Elastyczne formy zatrudnienia, odejście od angażu „na etat” oraz mobilna siła robocza to szansa na stworzenie nowoczesnego rynku pracy, również na Podlasiu
Wciąż jeszcze daleko do wizji postulowanych przez Europejską Strategię Zatrudnienia czy Strategię Lizbońską zakładającą ciągłe dostosowywanie się do zmiennych potrzeb. Można wymienić kilka priorytetów, których realizacja prowadzi do wspomnianego celu. Będą to działania na rzecz przystosowania pracowników i przedsiębiorstw do zmieniającego się rynku pracy, zwiększenia liczby osób pracujących i stworzenia im warunków do podjęcia pracy zawodowej, budowanie motywacji do inwestowania w kapitał ludzki.
Oczywiście realizacja takich celów wymaga odpowiednio sprawnego zarządzania. W przypadku interesującej nas kwestii, czyli analizy postaw pracujących, badano ich mobilność w kategoriach zawodowej, edukacyjnej i przestrzennej. W nowoczesnym myśleniu o rynku pracy właśnie rozumiana w tych kategoriach mobilność warunkuje zdolność pracowników do przystosowywania się do zmiennych warunków zapotrzebowania na siłę roboczą. Pracownik mobilny to taki, który idzie za pracą, stara się dostosować do wymagań pracodawcy, a jeśli potrzeba, to zdobywa nowe kwalifikacje.
Mobilność siły roboczej
W celu rozpoznania podlaskiego rynku pracy przeprowadzono w ramach środków europejskiego programu operacyjnego „Kapitał ludzki” „Badanie potrzeb podlaskiego rynku pracy”, mające stwierdzić, na ile siła robocza w województwie jest mobilna, czy spełniane są normy Europejskiej Strategii Zatrudnienia.
Tereny województwa podlaskiego to przede wszystkim tereny wiejskie – stanowią one ok. 75 proc. powierzchni i tylko pięć miast to ośrodki o zaludnieniu przekraczającym 25 tys. osób, a tylko jedno – Białystok – ma charakter metropolitalny. Co więcej, stale obserwujemy zjawisko migracji ze wsi do miasta, odwrotnie niż na pozostałych obszarach Polski. Na wsiach szczególnie widoczny jest proces starzenia się – zrozumiały, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że do miast przenoszą się raczej osoby młodsze. Znajduje to również swoje odbicie w zmniejszaniu się udziału ludności w wieku produkcyjnym na wsiach i wzroście liczby ludności w wieku przed i poprodukcyjnym. Mimo to widać proporcjonalnie większą aktywność zawodową na wsiach niż na obszarach wiejskich – miejskich, co może wiązać się z wdrażaniem znacznej liczby różnego rodzaju europejskich programów rozwojowych, mających niwelować wcześniejsze zapóźnienia.
Mobilność przestrzenna
Co można powiedzieć o mobilności przestrzennej ludności województwa podlaskiego? W tej kwestii obserwujemy wyraźnie niechętny stosunek do przemieszczania się związanego z poszukiwaniem pracy, nawet jeśli oznaczało by to zasadniczą poprawę statusu. Mieszkańcy województwa przemieszczać się nie chcą. Być może wiąże się to z faktem, iż dużą część badanych stanowiły kobiety. Ich mobilność ogranicza kwestia zaangażowania się w wychowanie dzieci oraz prowadzenie gospodarstwa domowego.
Nowa praca poza obecnym miejscem zamieszkania wiąże się z koniecznością organizowania od nowa drugiego gospodarstwa domowego, co nie stanowi zachęcającej perspektywy. Negatywny stosunek do ewentualnej przeprowadzki „za pracą” deklarowały również osoby stosunkowo młode, w przypadku których można by oczekiwać większej akceptacji zmiany miejsca zamieszkania w przypadku konieczności zawodowej. Co charakterystyczne, bezrobotni, w przypadku których można by oczekiwać dużej gotowości do przemieszczania się w przypadku otrzymania propozycji zatrudnienia, takiej postawy nie prezentują. Ten negatywny stosunek wobec ewentualnej zmiany, ewidentnie łączącej się z gorszą sytuacją materialną, najczęściej również bezrobociem, w podobnym stopniu dotyczy również kwestii mobilności edukacyjnej i zawodowej. Bezrobotni w najmniejszym stopniu są zainteresowani zmianą swojej sytuacji.
Wśród badanych dominowały osoby z najniższymi lub bez zawodowych kwalifikacji. Są one z natury roszczeniowe, a ich stosunek do podnoszenia kwalifikacji czy współpracy z instytucjami rynku pracy jest generalnie negatywny. Wynika to z faktu, iż osoby te mają najniższą zdolność adaptacyjną, a za to najwyższy poziom obaw przed zmianami.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
