Rosyjska gra na europejskim rynku

autor: Seweryn Sołtys

źródło: Fotorzepa

Podczas panelu „Rosyjski gaz na europejskim rynku. Zasady gry” ścierały się poglądy dotyczące polityki energetycznej Moskwy

+zobacz więcej zdjęć

Nikt nie ma gwarancji, że Rosja znów nie zakręci kurka z gazem

Reguły gry na rynku energetycznym Europy dyktuje nie kondycja Gazpromu, lecz polityczna strategia Kremla – twierdzą eksperci w Moskwie. Uczestnicy panelu w Krynicy „Rosyjski gaz na europejskim rynku. Zasady gry” nie do końca się z tym zgadzali.

– Możemy mówić o pryncypiach wówczas, gdy Gazprom przestanie być monopolistą. Z punktu widzenia rynku to niezdrowa korporacja. Jej wpływy z eksportu gazu zasilają rosyjski budżet, a ceny surowca dyktuje nie koniunktura, tylko państwo – tłumaczył Aleksiej Hajtun, dyrektor Centrum Polityki Energetycznej w rosyjskim Instytucie Europy.

Pytany przez „Rz”, czy koncern zmieniłby politykę wobec Ukrainy po ewentualnym przejęciu kontroli nad tamtejszymi gazociągami, odpowiedział: – Do konfliktów z Ukrainą i do wstrzymania dostaw dla ukraińskich odbiorców będzie dalej dochodziło. Ponieważ zasady gry Gazpromu polegają na osiąganiu maksimum zysku, by ratować źle funkcjonującą rosyjską gospodarkę.

Zdaniem publicystki i komentatorki rosyjskiego dziennika „Kommiersant” Natalii Grib przyszłość Gazpromu będzie zależała od tego, czy przedłuży on kontrakty na dostawy gazu z państw Azji Środkowej. – Termin ważności umów z takimi krajami, jak Turkmenistan czy Kazachstan, upływa pod koniec tego roku. Jeśli dokumenty nie zostaną prolongowane, Gazprom z pewnością przestanie być monopolistą – dodała.

Mychajło Honczar, ukraiński ekspert ds. bezpieczeństwa energetycznego Centrum NOMOS w Sewastopolu, uważa, że skutecznym rozwiązaniem, które pomogłoby poprawić przejrzystość rynku energetycznego i zapobiec konfliktom, byłby stały monitoring tranzytu rosyjskiego gazu do Europy, prowadzony przez Rosję, Ukrainę i Unię.

Uczestnicy debaty byli zgodni w jednym: zakręcenie kurka z gazem dla Ukrainy w styczniu tego roku miało podłoże polityczne, wynikało z politycznych ambicji Kremla i z pewnością może się powtórzyć.

Uczestnicy dyskusji „Polityka Rosji wobec UE i jej państw członkowskich: promocja współpracy czy zasady »dziel i rządź«?” próbowali odpowiedzieć na pytanie, dlaczego gaz jest bronią polityczną Moskwy.

– Problem polega na tym, że Zachód nie traktuje Rosji jako przyjaciela, ale jako wroga i konkurenta. Tymczasem Moskwa nigdy się nie zgodzi na utratę strefy wpływów na obszarze postradzieckim. Nawet z użyciem siły – uznała Natalia Dmitrijenko, rzecznik rosyjskiej partii Prawoje Dzieło.

Jean-Sylwestre Mongrenier, ekspert z francuskiego Instytutu Thomasa More’a, mówił, że podejście Rosji do UE można by najogólniej określić jako „połączenie pogardy i wrogości”. – Z tego wynika, że dotychczasowa unijna polityka wobec Rosji była nieskuteczna, pewna błędów i chybionych kalkulacji – podkreślił.