Firmy lustrem naszej psychiki

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Przedsiębiorstwa są jak ludzie – mówi prezes firmy rekrutacyjnej Antal International Tony Goodwin

W nie­daw­nym ba­da­niu An­tal In­ter­na­tio­nal pol­scy sze­fo­wie uzna­li, że klu­czo­wą ce­chą me­ne­dże­ra i przed­się­bior­cy suk­ce­su jest umie­jęt­ność szyb­kie­go do­sto­so­wa­nia się do sy­tu­acji. Czy wynik był podobny na świe­cie?

To­ny Go­odwin: Sądzę,że tak. Czytałem ostatnio ciekawe opracowanie o Darwinie i jego teorii przetrwania  najsilniejszych i najlepiej przystosowanych jednostek. Według niej    zwierzęta , które przetrwały niekoniecznie były  największe i   najpotężniejsze, ale     najlepiej i najszybciej potrafiły się przystosować do zmieniających się warunków. Podobnie jest  w biznesie, który dla mnie jest odbiciem selekcji naturalnej. Tu też  bardzo istotna  jest  umiejętność dostosowania się do sytuacji. Tragicznym potwierdzeniem tej zasady było niedawne bankructwo Kodaka,  jednej z najbardziej znanych światowych marek. Firma nie była w stanie dostosować swego modelu biznesu do nowych warunków fotografii cyfrowej.

O  ile  pamiętam, to Kodak był w niej pionierem ?

Tak  i to już w latach 70. XX wieku. Jednak   kultura  firmy nie pozwoliła zaadaptować tej nowości  w umiejętny sposób, włączyć jej do swego DNA. To potwierdza, że firmy niekiedy zdają sobie sprawę, co się zmienia na rynku, co powinny zrobić, ale nic nie zmieniają. Bo firmy są jak ludzie- są odbiciem  naszej psychiki- czasem umysł wie, co należy robić, ale serce na to nie pozwala. W rezultacie wszystko pozostaje bez zmiany. W zeszłym roku,  na międzynarodowym kongresie  przedsiębiorczości lekarz prowadzący jedną z prezentacji  zapytał nas,  na jak długo ludzie zmieniają rujnujący ich zdrowie styl życia, gdy wiedzą,że prowadzi on do przedwczesnej  śmierci.  Okazało się,że po dwóch latach 90 proc. pacjentów wraca do złych  nawyków. Podobnie jest z firmami, które   są przecież zbiorowiskiem ludzi. Zmiana ludzkiego zachowania jest jednym  z największych wyzwań, dlatego tak trudna jest kulturowa zmiana zachowania całej firmy.

Może jednak w firmach  jest to łatwiejsze?   Można przecież  wprowadzić zupełnie nowych ludzi wymienić cały zarząd, zatrudnić nowych dyrektorów?

Tak,ale  to oznacza  ryzyko utraty know how -  kapitału intelektualnego , który zwłaszcza w sektorze usług  jest  kluczowy.  Tutaj  aktywa firmy codziennie po południu wychodzą z biura. Z  jednej strony potrzebujemy przypływu świeżej krwi, ale z drugiej- bardzo ważne  jest utrzymanie dobrych ludzi, którzy będą otwarci na nowe pomysły.

Jednak w czasach gorszej koniunktury firmy bez oporów pozbywają się tych    aktywów  zwalniając także dobrych ludzi?

Wszystko jest względne. Ludzie są dobrzy na  tyle , na ile ich talenty i umiejętności odpowiadają obecnym potrzebom  rynku i na tyle, na    ile dobry był ich ostatni  tydzień pracy. Nie będziemy przecież wynagradzać ludzi niezależnie od ich obecnych  wyników  i rynkowych tendencji. Muszą stale pracować na swoją pozycję, a   nie wspominać dawne zasługi. To dotyczy zarówno pracowników  jak i  firm. Młodym ludziom z pokolenia  Y, zwłaszcza w krajach Starej Zachodniej Europy wydaje się, że coś im się należy,że mają naturalne prawo do  dobrej pracy, do wysokiego standardu życia, dobrego samochodu. A tak nie jest. Na wszystko trzeba ciężko zapracować.

..ciężko i z determinacją, którą   polscy szefowie wymienili na drugim miejscu wśród czynników sukcesu. Zgadza się Pan z tą opinią?

Często najpierw od   rodziców, a potem na studiach i na różnych kursach słyszymy, że nie wolno się poddawać, że trzeba dążyć co celu. To oczywiście prawda, ale  z drugiej strony nie powinniśmy przecież dążyć do źle obranego celu, kierowani błędnym przekonaniem. Jeśli rynek daje sygnały, że nie chce twojego produktu albo usługi, to determinacja może zakończyć się katastrofą. Nie do końca zgadzam się z angielskim powiedzeniem, że nie można przyjmować odmowy za odpowiedź. Przeciwnie, trzeba odmowę zaakceptować i zamienić swoje postępowanie.  Jeśli  ktoś cały czas mówi „nie" na moje propozycje, to zamiast pukać do tych samych drzwi z tą samą ofertą  lepiej  zapytać, dlaczego odmawia i  co by go skłoniło do powiedzenia „tak".  Odmowa często daje dużo więcej informacji niż pozytywna odpowiedź.