Porady
Jak zbiorowo szukać sprawiedliwości?
Pozew zbiorowy to dobre rozwiązanie nie tylko dla klientów banków, ale i klientów nieuczciwych deweloperów. Jak go złożyć? Z jakimi trudnościami i wydatkami należy się liczyć?
Rz: Jakie są u nas najbardziej znane historie pozwów zbiorowych dot. działalności związanej z rynkiem nieruchomości? Skuteczność nowego narzędzia prawnego testowali jako pierwsi klienci mBanku i MultiBanku, którzy zawarli umowy o kredyt hipoteczny w CHF. Podobnie planowali klienci innych banków. Czy te sprawy się zakończyły?
Iwo Gabrysiak (Kancelaria prawna Wierzbowski Eversheds): W ciągu roku obowiązywania ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym na wystąpienie z pozwem zbiorowym zdecydowali się klienci jednego z banków, osoby poszkodowane w wyniku powodzi oraz rodziny ofiar i poszkodowani w wyniku katastrofy budowlanej, do jakiej doszło na terenie pawilonu wystawowego nr 1 Międzynarodowych Targów Katowickich w 2006 roku.
Jeśli chodzi o rynek nieruchomości i pozwy zbiorowe, to wiem, że gotowość do wystąpienia z pozwem zbiorowym zgłaszają także narzekający na hałas mieszkańcy strefy sąsiadującej z warszawskim lotniskiem.
Żadna z powyższych spraw nie zakończyła się jeszcze wydaniem wyroku. W stosunku do dwóch sąd wydał postanowienie o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym, w przypadku jednej – dotyczącej katastrofy budowlanej w Katowicach w 2006 roku – pozew został nieprawomocnie odrzucony jako nienadający się do rozpoznania w trybie postępowania grupowego.
Czy pozew zbiorowy w przypadku umów kredytowych to dobry pomysł na dochodzenie swoich praw?
Ustawa o pozwach zbiorowych ma na celu ułatwienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na stosunkowo niewielką wartość swojego roszczenia lub obawy przed wdaniem się w spór z dużym przedsiębiorcą nie zdecydowałyby się na postępowanie indywidualne.
W przypadku usług bankowych (w tym także umów kredytowych), których podstawą prawną są identyczne wzorce umowne wykorzystywane z tysiącami klientów, ustawa o postępowaniu grupowym jest rozwiązaniem idealnym, by duże grupy konsumentów mogły dochodzić swych praw. Przykład usług bankowych czy finansowych był wprost wskazywany w uzasadnieniu ustawy o tzw. pozwach zbiorowych, jako nadający się do tego nowego trybu.
A jeśli chodzi o deweloperów, którzy nie wywiązali się z umów o budowę mieszkań zawartych ze swoimi klientami, to jak pan ocenia szansę wykorzystania przez nich instytucji pozwu zbiorowego?
W mojej ocenie także klienci nieuczciwych deweloperów mogą i z pewnością będą sięgać do mechanizmów tej ustawy. Obok ułatwień takich jak niższe koszty opłat sądowych pozew zbiorowy ma bowiem jeszcze jedną istotna zaletę – jest w zasadzie bezobsługowy.
Co ma pan na myśli?
Określony w ustawie przymus radcowsko-adwokacki sprawia, że poza podpisaniem oświadczenia o przystąpieniu do grupy, to – poza wyjątkowymi sytuacjami przewidzianymi w ustawie, członkowie grupy nie muszą podejmować osobiście żadnych innych czynności.
Co trzeba zrobić, jaką grupę zebrać, aby złożyć pozew zbiorowy?
Aby wystąpić z pozwem zbiorowym, musi zebrać się grupa licząca co najmniej dziesięć osób. Muszą być to osoby, którym przysługują roszczenia jednego rodzaju, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej. Oznacza to, że z powództwem zbiorowym mogą wystąpić osoby korzystające np. z usług tego samego podmiotu, zamieszkujące w strefie oddziaływania głośnego lotniska czy wreszcie – będące mieszkańcami tego samego budynku wybudowanego przez jednego dewelopera. Powództwo jest wytaczane przez reprezentanta grupy.
Kto nim może zostać?
Może to być wybrany członek poszkodowanej grupy klientów lub powiatowy rzecznik konsumentów, jeśli dana sprawa dotyczy ochrony interesów konsumentów.
Natomiast wszyscy członkowie grupy muszą złożyć pisemne oświadczenie o przystąpieniu do grupy oraz o wyrażeniu zgody co do osoby reprezentanta. Dodatkowo, w postępowaniu grupowym powód musi być reprezentowany przez adwokata lub radcę prawnego.
Jakie trudności mogą spotkać taką grupę inicjatywną, która planuje złożenie pozwu zbiorowego?
Przeczytaj więcej o: Ustawa o pozwach zbiorowych, pozew zbiorowy, spór zbiorowy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
