PIT i CIT
Kiedy powstaje przychód z działalności budowlanej?
W umowie o roboty budowlane określ moment wykonania usługi względnie części usługi. Ustal wyraźnie, czy płatności otrzymywane w trakcie wykonywania robót są zaliczkami, czy też zapłatą za częściowe wykonanie usługi
Przychód z tytułu świadczenia usług powstaje zasadniczo w dniu wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności (art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, art. 14 ust. 1c ustawy o PIT). Wyjątkiem są np. usługi rozliczane w okresach rozliczeniowych (szerzej na ten temat pisaliśmy w DF z 7 maja 2009 r., „Jak korzystnie rozliczać przychody z najmu”).
Istotne potwierdzenie wykonania...
Aby usługodawca miał obowiązek uznać określoną płatność za przychód podatkowy, zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, musi ona być zapłatą za – przynajmniej częściowo – wykonaną usługę. W wypadku robót budowlanych lub budowlano-montażowych moment wykonania usługi określa się zwykle na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, dokumentującego akceptację przez inwestora prac wykonanych przez wykonawcę i będącego jednocześnie potwierdzeniem wykonania usług (zarówno dla usług odbieranych częściowo, jak i całego zlecenia). Stąd też w celu ustalenia momentu powstania przychodu podatkowego należy w pierwszej kolejności ustalić datę podpisania protokołu odbioru robót (zob. np. interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 grudnia 2008 r., ITPB3/423-490/08/AM).
PrzykładAlfa spółka z o.o., świadcząca usługi budowlane na rzecz dewelopera, uzgodniła z nim, że z uwagi na konieczność wykonania niewielkich poprawek protokół zdawczo-odbiorczy części wykonanych robót budowlanych zostanie podpisany dopiero 15 stycznia 2009 r., a nie jak pierwotnie planowano 30 grudnia 2008 r. Ponieważ w wypadku usług budowlanych moment wykonania usługi określa się zasadniczo na podstawie odbioru technicznego robót, potwierdzonego protokołem zdawczo-odbiorczym, to Alfa powinna wykazać przychód podatkowy dopiero w styczniu 2009 r.
Jednak w sytuacji, gdy mimo żądania usługodawcy usługobiorca (np. deweloper) zwleka z odbiorem prac, właściwym do określenia momentu powstania przychodu podatkowego dokumentem może być kosztorys powykonawczy, który jest podstawą jednostronnego odbioru. Na podstawie tego kosztorysu usługodawca może wystawić fakturę za wykonane usługi budowlane i rozpoznać przychód podatkowy z tytułu wykonania usług (zob. np. interpretacja Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach z 28 maja 2004 r., IIUSPP/443/64/31/68294/-04, i powołany w niej wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1998 r., II CKN 673/97).
…i postanowienia umowy
Organy podatkowe konsekwentnie zajmują stanowisko, że jeżeli umowy o świadczenie usług budowlanych zawierają postanowienia dotyczące sposobu realizacji inwestycji, harmonogramu prac, warunków odbioru wykonanych etapów inwestycji oraz wynika z nich, że rozliczenie danej inwestycji następuje etapami, tj. np. po zakończeniu danego budynku w ramach jednej inwestycji następuje jego odebranie na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego, to należy uznać, że moment wystawienia faktury za wykonanie tego etapu budowy będzie momentem uzyskania przychodu dla firmy budowlanej. W takim wypadku – zdaniem organów podatkowych – nie można mówić, że faktura obejmująca należność za wykonane już roboty budowlane, będące pewną zamkniętą i zakończoną całością, jest fakturą „zaliczkową”, tj. dokumentującą należność na poczet usług, które zostaną wykonane dopiero w następnych okresach.
PrzykładBeta spółka z o.o. zawarła umowę z inwestorem na budowę trzech budynków mieszkalnych w trzech etapach. Zgodnie z jej postanowieniami każdy z etapów będzie polegał na wybudowaniu jednego z budynków. Każdy etap będzie się kończył przekazaniem danego budynku inwestorowi. Odbiór każdego etapu zostanie potwierdzony stosownym protokołem. Częściowe wykonanie prac oraz wystawienie faktury z tego tytułu jest podstawą do rozpoznania przychodu podatkowego (zob. np. interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 1 lutego 2008 r., ITPB3/ 423-200/07/DK).















